
Propylene Glycol (โพรพิลีนไกลคอล) คืออะไร?
Propylene Glycol (PG) มีสูตรโมเลกุล คือ C3H8O2 และน้ำหนักโมเลกุล 76.09 เป็นสารประกอบอินทรีย์ที่ได้จากการสังเคราะห์โดยการทำปฏิกิริยาระหว่างโพรพิลีนออกไซด์กับน้ำ ถูกนำมาเป็นส่วนผสมในสารเคมีสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันมากมายเป็นสารเคมีที่สามารถพบได้ในสินค้าอุปโภคบริโภคทั่วไป ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพหรือปรับปรุงสมบัติของผลิตภัณฑ์ให้สามารถทนสภาพอุณหภูมิสูงหรือต่ำกว่าปกติได้ รวมไปถึงใช้เป็นสารละลายในกลิ่นผสมอาหาร (Flavor) และหัวเชื้อกลิ่นต่าง ๆ หรือใช้เป็นสารเพิ่มความชุ่มชื้น (humectant) ในเครื่องสำอาง สามารถใช้เป็นสารเสริม emulsifier สำหรับผลิตภัณฑ์ในอุตสาหกรรมยาใช้ช่วยทำละลาย (disperser) รวมทั้งนำมาใช้อุตสาหกรรมต่าง ๆอย่างกว้างขวาง
ลักษณะทางกายภาพ
ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีกลิ่น หนืดและมีรสหวานเล็กน้อย มีค่าความเป็นกรดด่างระดับกลาง สามารถละลายได้ในน้ำและแอลกอฮอล์ อัตราการใช้งาน 1-20%
คุณสมบัติและการนำไปใช้งาน
– อุตสาหกรรมเครื่องสำอาง
- ใช้เป็นเป็นตัวทำละลาย (solvent) เจือจางน้ำหอม ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางหลากหลายชนิด เช่น ครีมทาหน้า โลชั่นทาตัว ผลิตภัณฑ์ดับกลิ่นใต้วงแขน ช่วยเพิ่มความชื้นในเครื่องสำอาง เป็นสารช่วยหล่อลื่นและลดความหนืด ทำให้เนื้อครีมหรือเนื้อเจลมีความลื่น น่าใช้งานมากยิ่งขึ้น
- ช่วยกักเก็บความชุ่มชื้น (humectant) ทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื้นทั้งในส่วนผสมของผลิตภัณฑ์และช่วยเพิ่มการดูดซับน้ำของผิวหนัง
– อุตสาหกรรมอาหาร
- เป็นตัวทำละลายและเจือจางกลิ่นน้ำหอมเข้มข้น
- อุตสาหกรรมอาหารใช้ PG เป็นสารลดจุดเยือกแข็งของน้ำ เช่น น้ำมีจุดเยือกแข็งที่ 0 องศาเซลเซียส สามารถนำ PG ไปผสมกับน้ำเพื่อลดจุดเยือกแข็งทำให้น้ำที่นำมาใช้เป็น coolant ไม่กลายเป็นน้ำแข็ง
– อุตสาหกรรมยา
- ใช้เป็นตัวทำละลายในผลิตภัณฑ์กลุ่มยา (pharmaceutical)
วิธีการเก็บรักษา
สามารถเก็บในอุณหภูมิห้องแต่ต้องปิดฝาขวดให้สนิท และมิดชิดจากแสงแดดหรือความร้อน
อันตรายและข้อควรระวังในการใช้งาน
โดยทั่วไปการกิน ทาผิว หรือเป็นส่วนผสมในยาปริมาณปกติโอกาสเกิดพิษน้อย แต่หากได้รับในปริมาณมากในคนที่มีความเสี่ยง เช่น เด็กทารก คนมีโรคประจำตัว เช่น ไตวาย ลมชัก คนมีแผลไฟไหม้ที่ผิวหนังเป็นบริเวณกว้าง เหล่านี้อาจเกิดอาการพิษขึ้นได้ซึ่งจะทำให้เกิดภาวะเลือดเป็นกรดจากกรดแลคติก (lactic acidosis) เนื่องจากเป็นสารกลุ่มไกลคอล (glycol) กลไกการเกิดพิษจึงทำให้เกิดภาวะเลือดเป็นกรด (acidosis) เมื่อ PG เข้าสู่ร่างกายจะเปลี่ยนเป็นแลคเตต (lactate) และไพรูเวต (pyruvate) ซึ่งเป็นกระบวนการปกติของร่างกายและร่างกายสามารถกำจัดออกได้
ตัวอย่างการนำ Propylene glycol ไปใช้งานในสูตรการผลิต personal care
1. ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวหน้า (สำหรับเตรียม 100 กรัม)
| Part | Ingredients | %w/w | Function |
| A | DI water | Qs. to 100 | Diluent |
| Glycerin | 5.0 | Humectant | |
| Propylene glycol | 3.0 | Solvent | |
| Cocamide DEA | 2.0 | Foam booster | |
| Cocamidopropyl betaine | 4.0 | Foaming agent and thickener | |
| Sodium Laureth Sulfate | 15.0 | Surfactant | |
| Tetrasodium EDTA | 0.2 | Chelating agent | |
| B | Natural extract | 1.0 | Active ingredient |
| Diazolidinyl Urea (and) Iodopropynyl Butylcarbamate | 0.8 | Preservative | |
| Perfume | 0.05 | Fragrance |
วิธีเตรียม
- ละลาย Natural extract ด้วย Propylene glycol และแบ่งน้ำไปละลาย Tetrasodium EDTA แล้วผสมเข้าด้วยกัน
- นำ Cocamide DEA, Sodium Laureth Sulfate และ Glycerin ลงไปคนผสมให้เข้ากันในสารละลายที่เตรียมไว้จากข้อ 1
- เติม Cocamidopropyl betaine ลงไปแล้วค่อย ๆ คนให้เข้ากัน เพื่อป้องกันการเกิดฟอง
- ค่อย ๆ เติมน้ำที่เหลือลงไปให้ครบปริมาณ จากนั้นจึงใส่ Diazolidinyl Urea (and) Iodopropynyl Butylcarbamateและ Perfume แล้วค่อย ๆ คนผสมให้เข้ากันดี
2. Cream base (สำหรับเตรียม 100 กรัม)
| Part | Ingredients | %w/w | Function |
| A | DI water | Qs. to 100 | Diluent |
| Propylene glycol | 10.0 | Humectant | |
| Ceteareth-20 | 3.0 | Emulsifier | |
| B | Stearyl alcohol | 7.0 | Surfactant |
| Cetyl alcohol | 5.0 | Thickener | |
| Liquid paraffin | 5.0 | Emollient | |
| C | Methyl paraben | 0.1 | Preservative |
| Perfume | 0.1 | Fragrance |
วิธีเตรียม
- นำ ไปให้ความร้อน โดย Part A ให้ความร้อนที่อุณหภูมิ 75-80 องศาเซลเซียส และ Part B ให้ความร้อนที่อุณหภูมิ 70-75 องศาเซลเซียส
- ค่อย ๆ เท Part B ลงใน Part A แล้วคนผสมตลอดเวลาให้เข้ากัน
- เมื่ออุณหภูมิลดลงเหลือประมาณ 45 องศาเซลเซียส จึงเติม Part C ลงไป
3. Emulsion Binder (สำหรับเตรียม 100 กรัม)
| Part | Ingredients | %w/w | Function |
| A | Mineral oil | 4.0 | Emollient |
| Glyceryl Monostearate | 6.0 | Emulsifier | |
| B | Gum Tragacanth | 2.0 | Viscosity Control |
| Propylene glycol | 5.0 | Humectant | |
| DI water | Qs. to 100 | Diluent | |
| Preservative | 0.1 | Preservative |
วิธีเตรียม
- นำ Part A ไปให้ความร้อนจนละลาย แล้วนำมาเทผสมลงใน Part B ที่เตรียมไว้
- ค่อย ๆ คนผสมจนเข้ากันดี
** Binder หรือ Binding agent คือ สารยึดเกาะที่ใช้ในการทำแป้งอัดแข็ง เพื่อใช้ยึดเหนี่ยวสารต่าง ๆ ในเนื้อแป้งให้จับตัวกัน เมื่อถูกอัดเป็นก้อนแข็ง
4. PERFUME
| Part | Ingredients | ปริมาณที่ใช้ | Function |
| A | หัวเชื้อน้ำหอม | 1 oz | Fragrance |
| Denatured Alcohol | 3 oz | Solvent | |
| MUSK 10% | 1 oz | Perfume Fixative | |
| B | Propylene glycol | 0.07 oz | Humectant |
| C | DI water | Qs. | Diluent |
วิธีเตรียม
- ผสม Denatured Alcohol กับ MUSK 10% ให้เข้ากันแล้วพักไว้
- ผสมหัวเชื้อน้ำหอมลงในข้อ 1 ที่เตรียมไว้
- ค่อย ๆ เติม Part B และ Part C ลงไปคนผสมให้เข้ากัน
อ้างอิง
NRHCHEM. (2013). Propylene glycol. สืบค้นเมื่อ 30 กรกฎาคม 2563, จาก:
วิทยาการเครื่องสำอาง. Cosmetic Powder สืบค้นเมื่อ 18 สิงหาคม 2563 จาก:
http://www.chemwinfo.com: Powder01_3095_from_SU_AC_TH_Co.pdf
เสาวนีย์ กระสานติสุขและหทัยชนก รุณรงค์. (2549). การพัฒนาตำรับโลชั่นบำรุงผิว. สืบค้นเมื่อ 19 สิงหาคม 2563, จาก: http://www.pharmacy.mahidol.ac.th